Ang Kasal nga tumotumo Chapter 1 by Dr. Julito Tigley

 

Ang Kasal nga tumotumo

Chapter 1

Human sa dakong bungga nga hikay sa ilang kasal, si Tikoy ug Kikay wala magdugay ug abi-abi sa ilang mga visita, kay diha sa ilang kahiladman ang kainit sa usagusa, nga buot makatilaw dayun sa katam-is sa mansanas ni Adan. Kay sa mga nangaging panahon, bisan hapit na sila mahulog sa tental nga mabuhat na unta nila, napugngan pa gyud ni Kikay, sa paggahin sa umaabot nga kasal ang iyang pagka matinud-anon sa iyang saad nga dili gyud siya maigo sa sentro, sa dili pa benditahan ang ilang kaminyo-on.

Tuod man sa ilang pagsulod sa usa ka hotel, napasapasa ang ilang sapot, kay ang kahinam man maoy naghari, ug sa walay daghan ug sulti, ang duha ka tukmo, nga nagtusikay sa kama, milurang ra gayud sa dihang na-abot ug natapos na nila ang kataposan utnga sa kagahion.

“Karon Tikoy nga human na ang atong kasal, magsugod na gyud ta ug plano kay kun wala gani tay plano kun unsay atong buhaton para sa atong ugma, maayo pag ato na lang gui sege ang atong pagka “single” sa usag usa”. Pulong pa ni Kikay.

“Ayaw gani ug unaha na, kay wala pa gani ta maka gawas dinhi sa hotel imo man dayun tang rakrakan ug problema”. Batbat pa ni Tikoy. Ug iyang gui pun-an, “ ayaw na gani diha padugay dugay ug lingkod, ato dayong sugdan and second round haron ma knock out tang duha sa tibuok gabii, aw di ba matulog ta dayun nga lami-an ang atung mga hagok”.

“Saba diha tikoy uy! Hangol gyud kaayo ka sa ingon ni ana uy! Nakadungog ra ba ko nga permi kuno ka sa Junquera, wala ba kaha ka maka-agi sira no?” tiaw ni Kikay.

Tuod man nahuman gyud nila ang second round, pero sege lang silang walay tulog, hangtod nga midunggo gyud sila sa kabuntagon.

Sa Pagmata ni Tikoy, iya nang nakita si Kikay nga andam nang makigpamauli. Misinyas si Tikoy apan wala na gyud mokihol si Kikay. “Ba diha Koy uy! Hapdos baya, unya na pud nang uban kun duna na kay trabaho. Hoy! tindog na diha ug kaligo na, karatihon tikaw ron” Nag aksyon aksyon si Kikay ug susuki stance, tiaw niya kang Tikoy.

“Hala sege pauli na man kaha ta, di maligo na lang ko. Anugona ni-ining trident missile nako uy!” Iyang guigunitan ug dayung pangihi. Unya naligo siya ug nanghapsay sa iyang kaugalingon dayung hipos sa tanan nilang butang, haron mo-check out na.

Kini silang duha pulos ni taga baranggay, ug sa mga taga lungsod pa mga taga bukid. Ang usa nga si Kikay taga Tayhopan, ug si Tikoy pud taga Topatpat, kini sa lungsod sa mga Barilis.

Ang guinikanan ni Kikay, pulos inila sa ilang baranggay, kay gui isyuhan na gyud ug ID sa munsipyo, nga labihang mangtasa sa pagka ungo. Pero si kikay dili gyud ka makaingong nga ungo kay ang ilong labihang anyaga, mora gyud ug Vulcan nga mayon, perfect shape gyud. Ang mata , ah! Sus, pwerting bawora ug pilok, ug kun mopahiyum, patay gyud kang ilaga-a ka, kay Mona lisa man imong makita nga hulagway. Ang iyang aping, morag mangga nga bag-ong pu-po sa Kaybaga. Ang tinuod Verginis gyud nga pagka babaye, pero ang iyang laming nakab-ot nga edukasyon, kay maestra man gyud, ug sa Saksak Elementary School nag maestra. Duol ra man ni sa Topatpat, kay maabot man sa imong butbot, kanang ikyu-om ba ang baba, kun motudlo na.

Si Tikoy pud, ah! Inila kaayo sa baranggay Topatpat, kay kun wala na gani tuba sa hungot sa ilang Nang Huli, nag pasabot nga wala maka tangko si tikoy sa iyang tuba-an. Manananggot lang intawon ang iyang panginabuhi, pero senkuenta pud ka punoan. Duna gud siyay gui hire nga motabang, si Monram. Ang tibuok balangay sa topatpat, kun Tuba estoryahan, naa gyud niya magdepende. Pero ang nakalami ining tawhana kay nanningkamot gyud, ug nag working student, nakahuman pud sa pagka abogasiya. Wala lang kapasar, mao nga wala gyud maabogado. Pustorawo kaayo ni siya, gani kun mosimba, daghan ang taga lungsod, nga mga chicks, nga motihol gyud. Kay asa ka ana, nga ang linaktan mora man gyud ug John Wayne kay mag ulpot ulpot man.. Ang iyang kara-ang Spanish Boots, nga naka sul-ot pa si anhing Mampor, sinaw pa guihapon. Sa ingon nila, linimpyahan gyud, ug sapal sa lubi. Humoton pud ni siya nga tawo, kay permi man nga maligo, ug ang iyang sabon, kadto gyung bocapro buhat sa Sibong-ga. Puwahon sad ni siyag aping, kay ang unang tuba, kanang lina pa mao may iyang kinaham. Sa sayaw, dili ni siya magpapiri, labi nag ang tokar Rondalla, ug kadto gyud nga may pagka Mashi mashi, sus, kaayo gyud niyang mo arte, kay ang witikwitik niya sa kamot, tayming kaayo sa iyang ulpotulpot. Daghan gyud ang belib niya.

Ang Tenyente del baryo, kaniadto mao si Tenyente Pepo, ug respetado gyud kaayo siya, kay kanang maghikay na gani imbitado ang tanan, labi na ang mga maestra. Daghang pud nga nakagusto, kay kun maestra na gani ang estoryahan, llamado kaayo sa mga ulitawong bugsik. Kay ang ila gyud nga hunahuna, ang mga maestra permi gyud nga humot, kay pula man kaayog ngabil kun mogawas na.

Tuod man, dakung hikay pud kay adlaw lagi sa anak sa tenyente. Duna gyuy usa ka Baka nga gui buakbuak, maoy dungog, haron lang makahimog beef steak, kay tugon ra ba gyud ni Mam Kikay.

Sa taas sa balay, didto na sila si Pastor ug Bador, nagsege nag tokar sa ilang comparsa. Kalami ra ba gyud nga sayawan kay ilang gui una ang “ half moon”. Medyo may pagka boggie, pero ang mga tigulang, walay problema sa sayaw kay ila ra man pud nga gamiton ang ilang nakat-onan nga kuratsa. Wala dantig dugay, nangabot na ang mga imbitado, ug didto sa halayo nagdulhug na ang mga maestra. Dili tiaw ang ilang pag anha, kay hapit silang tanan na morloloy gyud sa pulceras ug kwentas. Si Kikay kay uban man, siya ra gyud ang morag langgam nga adarna. Hastang guapaha, kay mismong ang gasulat niini naibog. Ug ni teban escudero pa, kaayo gyud nga torjakon.

Wala pud tuod madugay, sakay sa iyang kabaw nga morag gui TB, si Tikoy nagsege ug hapak pero nagpahiyum. Iya gyud tung gui tuyo haron masiplatan sa mga maestra. Tuod man si Principal Ontayre, wala mahimuot sa iyang pupil kaniadto nga si Tikoy, ug iyang guibuyag, “ Hoy! tikoy niwang pa nang imong kabaw, ug imong guilapdosan, ikaw roy akong lapdosan ana”.

“ apan Mam, wala na nako kusga uy! Tubag ni tikoy, ug dayun Mi-ingon, “ guapa man diay na si Mam kikay, he! he! He! Mora man ko ug na “hit” ni cupido.”

Ug walay pupanagana mi-ingon si Kikay, “ ayaw pagti-aw diha ha, karon pa ra ba ta nagkita”. Ug dayun midayun sa ta-as sa balay ni Tenyente Pepo. Gui tuyo gyud ni tikoy nga magsunod sila si kikay. Unya kay taastaas man ang Step in ni Kikay, sus! Na daplos bitaw na wala kapugngi nahulog si Kikay, ug didto gyud mitugpa sa mga bukton ni tikoy. “Agh! Lami-a pagkasalo nako uy, mora man pud kog si Wilt Chamberlain”. Matud pa niya, nga kahagkunon kaayo ni Kikay.

“ Sege ron ipadayon nang imong hanahana, di ba, ihapak gyud na nakung “step in” kong putol ug baligtos”. Nangusmod si Kikay.

“ Ah Grabe! ato pang guitabang, wala man gyuy pasalamat”. “Ako na lang ang moingon, salamat Mam.” Sagol kantalita ni Tikoy.

Misutoy sa sala si Mam Kikay, ug mitupad dayun sa ilang grupo nga mga maestra.

Pero wala malilong sa mga tawo nga Si Kikay nahasapnay gyud ni Tikoy. Si Manyot nga nakakita miingon;

“Hayahaya ah! Diha man gyud mutogpa sa solingero sa barrio. Ug diri pa nako, nah, pitipiti gyud sa halok dayon. Guituyo man tingale ni Mam Kikay haron mahibaw-an sa tanan nga bayuton si Tikoy. He! He!”

Nakadungog si Tikoy, pero wala siya’y mahimo, kay si Manyot gui ilang kusgan sa baryo, ug kinsa tung gahi-on ug ulo sa balangay, pwedeng sugo-on ni Tenyente Pepo, haron lusi-on ang mga bugan sa mga kanahan.

Ug wala madugay, migawas didto sa sala si Tenyente Pepo, haron mohatag ug gamay nga mensahe. Iya dayung guisugdan;

“akung mga guinsakpan, mga paryente, ug atung mga magtutudlo guikalipay kaayo nakug dako, nga mitubag mo sa akung imbitasyon. Gamay ra kaayo ang atung na ihaw, kay ang baka nga mao untay tumbahon, na unsa man nga ang mo ihaw gui sungay man. Ug diha unta tuy baboy, pero na luoy man si Manding Karya ninyo, kay nag sugod na man gud ug bati, ug manganakay na gani na, sa sunod nga pag adlaw seguro na gyud tang may inasal”.

Ug mi puno pa gyud siya. “ Maglipay lang gyud ta karon, mag bayle ta sa tibuok kalibutan human ug kaon sa atong bungga nga hikay, ug kining bangawa karon atong tawagon ug, “ Sardinas Party”. Hastang sipa-a sa mga pakpak sa mga gui gutom.

Pero ang nagpahipi sa daplin nga si tikoy, naghinamhinam nang daan kay gusto gyud siyang mobayle dayun ni Mam Kikay.
Ang nawong ni Mam Kikay perming nag talikod, pero ang mata didto sa salamin, kay iya pud diay gui siplat-siplatan si Tikoy. Ang naka amggo si isyot, kay nag sege mag ngisi-ngisi.
Ug ang Kumparsa, misugod ug tugtog ug sweet music, ug ang sonata kadtong Crazy, sus! Ang pesting dako nga Tikoy, mibaid-id sa daplin, haron dili makakita si Kikay, walay kalibutan si Kikay, nga ang iyang bukton guigunitan dayon, ug gibunlot ngadto sa tunga. Wala makabalibad si Mam Kikay kay unsaon man, nga nakalitan man. Tuod dayon, gigakos ni Tikoy si Mam Kikay, ug gitrankahan gyud ug maayo ang bukobuko, haron mahiduol sa iyang dughan. Guipangusgan gyud ni Tikoy, pero nanukod pud si Mam Kikay.
Ang tanan mi-apil sa palami sa bayle, apan ang tanan nga maestra pud mapahiyumon kaayo. Si Manyot nga gusto untang mo bayle ni Kikay, didto na lang maha punta ni Principal Ontayre. Pwerting pungota niya, kay bisag unsa-on niyag pi-it dili man makaya, kay ang tiyan ni Principal Ontayre nanukod man da-an. Mao dyud na, kay may edad na man, ug sa binugoy pa, agwang na gyud ba.

Gui undang usa ang bayle kay andam na ang mga pagkaon. Ang Miki tuod nga guisardinasan, ga ugdo-ugdo sa lamesa. Si Demit nga nadungog nga dako ug kaon, aw, planganita gyud maoy gui sudlan. Tungod kay lamoklamok man ang kaon, ang mga maestra didto pakan-a sa kwarto. Pero kay ang salog kawayan man nga linipak, dunay mga dapit nga may lungag, ug maoy guipistahan sa silong sa mga manunolingay. Wala gyud tuod magpapiri si Tikoy, wala lang usa siya mokaon, kay nanuling usa.
Ug iyang mga nakit-an, iya gyud nga guipanghambog, nga ang panti ni Kikay blue ug may buho sa tunga, pero ang kang Principal Ontayre, katsa gyud aw mora bag sako sa harina. Hastang hugyawa ug pangatawa sa mga buang. Pero kay nakit-an sila ni Manyot busa, gisingitan ug guipuhag sila, hastang daganay hinuon.
Si Tikoy, mapahiyumon kaayo nga misaka sa taas, kay para niya nagmadaugon siya sa silong. Nakita ugod niya ang mga halangdon sapot sa duha ka mga maestra. Pero mainampingon siya nga milinkod sa eskina, patan-aw tan-aw pud sa halayo. Sa dihang dyutay dyutay na lang ang nanga-on, aw mitindog siya ug mipadulong sa lamesa. Tuod man hipusonon na lang ang nahibilin.
Si manyot nga diha, miingon dayun,” mao gyud nay mahitabo sa mga solingero, salin na lang ang makaon. Pero, Mitubag ang demonyong dako sa pag ingon, “Ug dili lang sa pagkaon ang tawo mabuhi, ug sa mga lamian pud nga lain”.

Si Principal Ontayre mi-ingon pud “ mirisi kang tikoya ka.”. Apan si Mam Kikay igo lang mipahiyum. Unya kay miadto siya sa luyo diin nahimutang ang kusina, ug didto nakita niya nga may mga mangga nga hiniwa na ug para gyud sa mga maestra. Aw, wa siya magpa-agda, siya gyud ang midala ngadto sa sala, ug iya dayung guidalitan si Mam Kikay ug Mam Ontayre ug uban. Sus, beliba nilang tanan, kay sa ingon nila gipakita gyud ni tikoy ang iyang pagka Gentleman. Sa dihang tan-aw tan-aw niya wala gyuy nakabantay, mikuha dayun siyag kutsara, ug iyang guitunolan ang baba ni Mam Kikay, tungod sa kakalit, nahambat pud ni kikay, unya diha pa napugos si kikay ug pahiyum. Ug mi-ingon, “ ayaw tug usba ha! Mora tag uyab ana da.”

Ug iya dayun gipakita sa iyang tubag nga gui hala-haloan ug logic, “ Mam Kikay, ang kadtong kamao mopakaon sa mga pisong langgam mao ra gyud ang angay nga mahimong buotan nga amahan, ug kun mahimong bana mapinanga-on gyud sa usa ka asawa. He! He! He!. “Ug mao tuy akung nakat-onan guikan ni Mr. Lan-ga, taga topatpat nga maestro nako sa pagka high School diha sa atong University of Barilis”. Puno pa niya.

Sus, misugod man dayun ug tugtug na pud si Bador sa iyang bandoria, pesteng pagka lami-a kay “ Let me be with you “, di, bayle sa tanan na pud. Si manyot nga pwerteng layo-a gadagan morag gyud ug trak digarga ni Sir joven nga puno sa isda, padulong ni Mam kikay, kay mobayle lagi, pero unsaon man nga gi arnisan man dayun ang bukton ni Mam kikay ni tikoy, sa haduol na si Manyot, wala nay nahimo, kay maayo na kaayong pagkakabyon ni Kikay sa abaga ni tikoy. Si manyot tungod sa kahiubos, gisumbag na lang niya sa hangin ang iyang kalagot.

Leave a Reply

SCROLL TO TOP